Steun ons en help Nederland vooruit

vrijdag 20 mei 2016

Mensenrechtenreis deel 3

Raadslid Ruud Niewold, ging onlangs op een fellowship studiereis over mensenrechten naar Engeland. Eerder al verschenen deel 1 en deel 2 van zijn verslag. Vandaag het derde deel.

In de afgelopen week vertelde iemand van Pegida in de Woerdense raadszaal over het onheil dat onze gemeente zou overkomen als hier vluchtelingen en statushouders een plek zouden krijgen. Het feit dat de woordvoerder zijn zegje mócht vertellen, is te danken aan met name de Europese verdragen over mensenrechten die hier in Nederland gelden. Diezelfde mensenrechten maken dat vluchtelingen en statushouders hier in Nederland een plek moeten kunnen krijgen. Mensenrechten is dichterbij dan menigeen denkt, en vaak verder dan je zou willen als je een schending van rechten hebt meegemaakt.

 

Het tweede deel van onze reis was in York, een stad van in het noorden van Engeland, met ongeveer 200.000 inwoners. In vroeger tijden was het de tweede stad van Engeland. Twee Romeinse keizers, waaronder de vader van keizer Constantijn, zijn er gestorven. Constantijn zelf werd in York uitgeroepen tot keizer Augustus. Maar dat is lang geleden. Net vóór York kwam ik in Londen de journalist Joris Luyendijk tegen, die zich net als zoveel andere Londenaren schamper uitliet over de ‘provinciestad’ York. Luyendijk bleek overigens ook over Londen zelf behoorlijk negatief. Wat doen raadsleden uit Nederland in hemelsnaam in ‘zijn’ miljoenenstad (8 miljoen inwoners), waar het wonen te duur wordt, de creativiteit verdwijnt en klassenverschillen even groot, zo niet groter zijn dan tien jaar geleden? En inderdaad, er is veel kritiek te leveren op de Big Society, het plan van premier Cameron, die net als de decentralisaties in Nederland veel te wensen overlaat. Meer verantwoordelijkheid bij burgers leggen was een mooi plan, maar is in Engeland nog teveel een zaak van grotere marktpartijen gebleken. Het falen van de Big Society is echter maar één kant van het verhaal.

 

De stad York vertelt ook een andere kant. Het eerste dat opvalt als je met inwoners, raadsleden, kenniswerkers en politieofficieren in de stad praat, is dat er wel degelijk een onomkeerbare verandering van denken en werken heeft plaatsgevonden. Scholen en universiteiten werken nauwer dan ooit samen met de gemeenschap. Zij hebben een gezamenlijke ambitie, namelijk om van York de eerste Mensenrechtenstad in Engeland te maken. Concreet betekent het dat kinderen al vroeg op school les krijgen in mensenrechten en het belang van sociaal-maatschappelijke vraagstukken. York doet ook mee aan de zogeheten Peacejams; dat zijn bijeenkomsten waar jongeren leren van Nobelprijswinnaars over mensenrechten issues.  De eerstvolgende Peacejam in Nederland vind plaats in september in de kinderrechtenstad Utrecht. Dat kan zeker interessant zijn voor bijvoorbeeld leerlingen van Minkema en Kalsbeek. Aansluitend aan de mensenrechtenlessen vinden in York discussies plaats over ‘fairness’: wat betekent het begrip ‘fair’ in jouw eigen woonplaats? Wat betekent concreet om ‘rechten’ te hebben; hoe ga je daar mee om in je dagelijkse doen en laten?

Praten is gelukkig niet het enige wat ze doen in York. Bedrijven proberen meer en meer mensen met een beperking echte kansen te geven. De gemeente en de politie denken en werken zo veel mogelijk aan een inclusieve samenleving. Tevens is York Shelter City; dat betekent dat de stad een plek biedt aan mensenrechtenverdedigers die uit hun eigen land verbannen zijn.

Op die manier gaan kennis, overleg en doen hand in hand in Engeland. Kennis, omdat feiten je helpen om je wereld te begrijpen. Overleg, omdat praten en luisteren je leert om tot elkaar te komen. En doen, omdat een betere wereld niet gepraat, maar gemaakt moet worden.

Wij in Nederland dénken soms wel eens dat alles in de samenleving goed geregeld is. Engeland leerde mij om te beseffen dat het nakomen van mensenrechten niet slechts het dénken betreft. Als je  in ons lander dieper kijkt naar zaken als onderwijsachterstanden, armoede, sociale mobiliteit, werkplekken voor mensen met een beperking, anoniem solliciteren en onafhankelijke cliëntenondersteuning, zie je dat er nog veel verbeterd kan worden. Ook in Woerden. In onze gemeente zie je op vrijwel geen enkel vlak dat de gemeente, politie, welzijn woerden, kerken en moskeeën, het onderwijs, cultuur en sportverenigingen structureel werken aan een gezamenlijke ambitie. De waarde van structureel investeren in zowel de formele als de informele samenleving is voor mij de les van Engeland geweest.